Rząd zapowiada koniec nadużyć w ochronie zdrowia i szybszą e-rejestrację

Rząd chce uderzyć w nadużycia w publicznej ochronie zdrowia

Publiczna służba zdrowia ma działać równo dla wszystkich, bez wyjątków i bez uprzywilejowanych ścieżek dostępu. To właśnie ten problem postawił w centrum premier Donald Tusk, zapowiadając zdecydowane działania wobec praktyk, które jego zdaniem wypaczają zasady korzystania ze świadczeń. Chodzi zarówno o zachowania pojedynczych lekarzy, jak i o słabości całego systemu, które pozwalają omijać reguły. Szef rządu podkreślił, że nie będzie pobłażliwości dla takich działań, a konsekwencje mają być wyciągane.

Premier zaznaczył też, że system ochrony zdrowia musi być tak zorganizowany, by nie dało się go wykorzystywać kosztem pacjentów. Szczególnie mocno wybrzmiał sprzeciw wobec sytuacji, w których dostęp do leczenia zależy od znajomości, nieformalnych ustaleń albo dodatkowych, ukrytych zasad. W ocenie rządu takie mechanizmy są niedopuszczalne, bo prowadzą do nierówności w miejscu, które z założenia ma służyć wszystkim obywatelom na tych samych zasadach. Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim potrzebę większej przejrzystości i kontroli nad tym, jak działa rejestracja oraz organizacja świadczeń.

W przekazie rządu wyraźnie wybrzmiało, że uszczelnienie systemu ma służyć także zdecydowanej większości lekarzy, pielęgniarek i pozostałych pracowników ochrony zdrowia. Według premiera eliminacja patologii leży w interesie tych, którzy pracują uczciwie i codziennie obsługują pacjentów. Zmiana ma więc nie tylko karać nadużycia, ale też chronić standard pracy osób, które nie korzystają z nieformalnych przywilejów. To ważny sygnał, bo temat nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków, lecz zaufania do całego publicznego systemu leczenia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

„Saloniki VIP”, kolejki i e-rejestracja pod lupą

Jednym z pierwszych obszarów, który ma zostać uporządkowany, są tzw. „saloniki VIP”. Rząd uznaje je za najbardziej rażący przykład nierównego dostępu do publicznej ochrony zdrowia, bo tworzą podział na pacjentów lepszych i gorszych. Z punktu widzenia ministerstwa i NFZ zjawisko to ma po prostu zniknąć. Jak podkreślono, zgodnie z prawem i przyzwoitością świadczenia medyczne finansowane ze środków publicznych powinny być dostępne na równych zasadach, niezależnie od znajomości czy nieformalnych układów.

Rząd chce też ukrócić omijanie kolejek. W oficjalnym przekazie wskazano m.in. na nieformalne praktyki takie jak funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach, który pozwalał zapisywać pacjentów poza standardową procedurą. Tego typu działania mają być eliminowane, bo podważają sens całego systemu zapisów i sprawiają, że część chorych czeka dłużej, mimo że formalnie stoi w tej samej kolejce. W praktyce oznacza to potrzebę większej kontroli nad sposobem umawiania wizyt i większą odpowiedzialność po stronie placówek.

Właśnie dlatego premier polecił maksymalne przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji. To rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość zapisów na wizyty, uporządkować kolejki i ułatwić wykrywanie miejsc, w których dochodziło do nieprawidłowości. Dla pacjentów ma to znaczyć mniej chaosu i większą przewidywalność, a dla systemu - możliwość sprawniejszego nadzoru. Rząd liczy, że cyfrowa rejestracja pomoże też ograniczyć pole do nieformalnych praktyk, które dotąd były trudne do wychwycenia.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, premier

Szpital Południowy jako sygnał szerszego problemu

Rząd uznał, że nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie nie są odosobnionym przypadkiem. Mają one pokazywać szerszy problem, który występuje w wielu polskich placówkach. To ważne, bo oznacza, że sprawa nie kończy się na jednej jednostce ani na jednym mieście. Według rządu chodzi o zjawisko systemowe, wymagające odpowiedzi na poziomie całej ochrony zdrowia.

W związku z tą sprawą doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych za sytuację w szpitalu. Tego samego dnia z funkcji zrezygnowały także dwie wiceprezydent Warszawy. Rząd podkreśla jednak, że same kadrowe konsekwencje nie wystarczą, jeśli nie zostaną usunięte mechanizmy pozwalające na nadużycia. Dlatego ciężar decyzji przesuwa się z pojedynczych dymisji na zmiany w organizacji całego systemu.

To właśnie system ma być teraz uszczelniany tak, by nie dało się obchodzić zasad ani korzystać z luk w organizacji pracy placówek. W tej logice miejsce zajmuje też kontrola nad tym, jak rozdzielane są świadczenia, kto ma dostęp do szybszych zapisów i gdzie pojawiają się nieformalne praktyki. Rząd chce, by pacjent miał pewność, że publiczna ochrona zdrowia działa według jasnych reguł, a nie według lokalnych układów. Dlatego zapowiadane rozwiązania mają mieć charakter nie doraźny, lecz systemowy.

• Dwie wiceprezydent Warszawy złożyły rezygnacje w dniu ujawnienia konsekwencji sprawy.
• Wskazano na potrzebę przyspieszenia wdrożenia e-rejestracji jako narzędzia do kontroli kolejek.
• Rząd chce wyeliminować praktyki takie jak „saloniki VIP” i nieformalne „zeszyty” w szpitalach.
• Sprawa Szpitala Południowego w Warszawie została przedstawiona jako przykład szerszego problemu w placówkach w całej Polsce.

Rekomendacje dla Ministerstwa Zdrowia i NFZ oraz kontrola zarobków medyków

Premier oczekuje od Ministra Zdrowia i prezesa NFZ przygotowania jasnych rekomendacji systemowych w sprawach nadużyć i nierówności w dostępie do leczenia. To oznacza, że rząd nie chce ograniczyć się do ogólnych deklaracji, ale oczekuje konkretnych propozycji zmian. Z jednej strony chodzi o większą przejrzystość, z drugiej o poszanowanie pracy personelu medycznego. Celem ma być taki porządek, który nie uderzy w uczciwie pracujących lekarzy i pielęgniarki, a jednocześnie ograniczy patologie.

W tym samym pakiecie znalazła się także kwestia zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Premier poprosił o zaakceptowanie rozwiązania, zgodnie z którym odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miałaby wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Według rządu ma to zwiększyć przejrzystość systemu, a nie odbierać ludziom należnych wynagrodzeń. W praktyce ma to pomóc w lepszym rozumieniu, jak rozkładają się publiczne pieniądze w ochronie zdrowia.

Donald Tusk zaapelował też do środowiska lekarskiego o współpracę przy naprawie systemu. Podkreślił, że nie chodzi o konfrontację, lecz o uporządkowanie zasad tak, by zyskały na tym zarówno pacjenci, jak i sami lekarze. Ten apel wpisuje się w szerszą zapowiedź walki z nadużyciami, kontrolowania zarobków finansowanych z pieniędzy publicznych i budowania bardziej przejrzystego systemu. W tle pozostaje podstawowa zasada: dostęp do publicznej ochrony zdrowia ma być równy dla wszystkich.

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, premier

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, premier

Bezpieczeństwo Europy i wątek NATO

W wystąpieniu premiera pojawił się także temat przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Donald Tusk odniósł to spotkanie do szerszej zmiany w podejściu Europy do własnego bezpieczeństwa. Jak zaznaczył, kończy się etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Chodzi przede wszystkim o finansowanie oraz gotowość militarną w zakresie broni konwencjonalnej.

Premier wskazał też, że Polska w tym obszarze ma być przykładem dla NATO. Jednocześnie prosił Władysława Kosiniaka-Kamysza, współpracującego z Radosławem Sikorskim, o bardzo precyzyjne informowanie o stanowisku rządu. Wspomniał przy tym, że Prezydent reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją. To pokazuje, że obok spraw krajowych rząd pilnuje także spójnego przekazu w polityce międzynarodowej.

Wątek bezpieczeństwa nie był głównym tematem wystąpienia, ale dopowiedział szerszy obraz priorytetów rządu. Z jednej strony padają zapowiedzi uszczelnienia publicznej ochrony zdrowia, z drugiej - akcent na odpowiedzialność Polski i Europy za obronność. W obu przypadkach wspólnym mianownikiem jest sprawność instytucji i jasność zasad. To właśnie na tych filarach rząd chce budować zarówno porządek w kraju, jak i wiarygodność na arenie międzynarodowej.

• NATO w Ankarze ma być kolejnym etapem większej odpowiedzialności Europy za własną obronność.
• Władysław Kosiniak-Kamysz i Radosław Sikorski mają przekazywać precyzyjnie stanowisko rządu.
• Prezydent reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją.
• Rząd wiąże kwestie bezpieczeństwa z finansowaniem i gotowością militarną w zakresie broni konwencjonalnej.

Wszystkie zapowiedziane działania łączy jedno: większa przejrzystość i koniec z praktykami, które psują publiczny system. Rząd chce uderzyć w nadużycia, przyspieszyć cyfrową rejestrację i sprawdzić mechanizmy, które pozwalają omijać zasady. W centrum pozostaje pacjent, ale obok niego także uczciwie pracujący medycy, którzy mają działać w systemie jasnym i równym dla wszystkich.