E5 w Berlinie: Tusk o jedności Europy, bezpieczeństwie i odbudowie Ukrainy

Pięciu liderów w Berlinie i jeden główny temat: bezpieczeństwo Europy

W Berlinie przy jednym stole usiedli przywódcy Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Spotkanie odbyło się w formule E5, czyli gronie państw europejskich najmocniej zaangażowanych we wsparcie Ukrainy oraz wzmacnianie bezpieczeństwa regionu i szerzej – całego świata zachodniego. Gospodarzem rozmów był kanclerz Niemiec Friedrich Merz, a w centrum uwagi znalazły się sprawy, które dziś bezpośrednio wpływają na sytuację na kontynencie: wojna w Ukrainie, przygotowania do szczytu NATO w Ankarze oraz rozwój europejskich zdolności obronnych.

Po zakończeniu rozmów premier Donald Tusk mówił wyraźnie, że stawką jest nie tylko bieżąca polityka, ale także przyszłość Europy i zachodnich sojuszy. Zaznaczył, że Polska nie ma wątpliwości co do tego, że kluczowa będzie zdolność do utrzymania wspólnego frontu państw europejskich i partnerów po obu stronach Atlantyku. W praktyce chodzi o utrzymanie współpracy wojskowej, politycznej i gospodarczej w czasie, gdy wojna za wschodnią granicą nadal kształtuje bezpieczeństwo całego regionu.

"Jesteśmy tutaj razem w formacie E5, żeby potwierdzić, że nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej"

Donald Tusk, Premier

"Polska nie miała i nie będzie miała żadnych wątpliwości, że przyszłość Europy, zachodniego świata, Ukrainy w tym dramatycznym dla niej momencie, będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką"

Donald Tusk, Premier

To nie były deklaracje oderwane od konkretów. W Berlinie dyskutowano o tym, jak przygotować się do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze, jak zwiększać odporność państw europejskich i jak budować warunki do trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie. Ważnym wątkiem była też współpraca przemysłów obronnych, bo bez większej produkcji sprzętu i amunicji trudno mówić o skutecznej obronie, a jeszcze trudniej o długofalowym bezpieczeństwie obywateli od Bałtyku po południe Europy.

• W spotkaniu E5 uczestniczyło 5 państw: Polska, Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Włochy.
• Rozmowy w Berlinie dotyczyły przygotowań do szczytu NATO w Ankarze.
• Polska przeznacza obecnie na obronność prawie 7 procent PKB.
• Jutro w Gdańsku ma rozpocząć się Konferencja Odbudowy Ukrainy.

Co te ustalenia znaczą dla mieszkańców Polski i regionu

Dla zwykłych ludzi takie spotkania często brzmią jak wielka dyplomacja daleka od codzienności, ale skutki tych decyzji są bardzo konkretne. Jeśli państwa europejskie utrzymają jedność i będą wzmacniać współpracę z sojusznikami transatlantyckimi, oznacza to większe bezpieczeństwo granic, większą przewidywalność w polityce obronnej i mocniejszą ochronę przed zagrożeniami płynącymi ze Wschodu. To także sygnał dla samorządów, przedsiębiorców i mieszkańców, że wsparcie dla Ukrainy nie kończy się na deklaracjach, lecz ma przełożenie na logistykę, inwestycje i bezpieczeństwo całego regionu, w tym Polski północno-wschodniej.

Premier podkreślił też rolę państw flanki wschodniej. To właśnie kraje położone najbliżej zagrożeń – w tym Polska, państwa skandynawskie, państwa bałtyckie i Rumunia – mają dziś szczególne znaczenie w planowaniu bezpieczeństwa Europy. Zapowiedź działań na rzecz ich pełnej reprezentacji we wszystkich formatach współpracy oznacza, że głos państw żyjących najbliżej rosyjskiej presji ma być lepiej słyszany przy podejmowaniu decyzji o obronie, pomocy dla Ukrainy i przyszłości regionu.

"Będziemy chronić europejską jedność zarówno w trakcie wojny na rzecz Ukrainy, w jej konfrontacji z Rosją. Będziemy chronić więzi transatlantyckie, nawet jeśli niektórzy politycy nie zawsze doceniają znaczenia więzi transatlantyckich"

Donald Tusk, Premier

"Bez Polski, bez państw skandynawskich, bez państw bałtyckich, bez Rumunii trudno będzie cokolwiek osiągnąć w konfrontacji cywilizacyjnej, konfrontacji z agresywnymi wschodnimi sąsiadami"

Donald Tusk, Premier

Z perspektywy mieszkańców oznacza to również presję na dalsze rozwijanie armii i krajowego zaplecza obronnego. Polska już teraz wydaje na obronność prawie 7 procent PKB, co zostało wskazane jako dowód realnego wkładu w bezpieczeństwo Europy. Premier zaapelował przy tym do liderów NATO, by zwiększyli własny wysiłek w budowie zdolności obronnych, jeśli zobowiązania sojusznicze mają być traktowane poważnie. Dla obywateli to nie tylko kwestia wielkich sum w budżecie, ale także inwestycji w sprzęt, infrastrukturę, przemysł i gotowość państwa na sytuacje kryzysowe.

Ukraina w centrum rozmów i praktyczny wymiar wsparcia z Polski

Jednym z najważniejszych tematów berlińskich rozmów były perspektywy osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie. To sformułowanie ma duże znaczenie, bo pokazuje, że nie chodzi wyłącznie o szybkie zakończenie wojny, ale o takie rozwiązanie, które da Ukrainie realne bezpieczeństwo i nie będzie tylko chwilowym zawieszeniem broni. Dla Polski, graniczącej z obszarem wojny i od początku zaangażowanej w pomoc, ta kwestia ma wymiar strategiczny, ale również bardzo ludzki – od bezpieczeństwa uchodźców po stabilność gospodarki i transportu w regionie.

Premier zapowiedział również, że już jutro w Gdańsku rozpocznie się Konferencja Odbudowy Ukrainy. Wezmą w niej udział przywódcy, dyplomaci i przedstawiciele firm, a więc nie tylko politycy, lecz także środowiska, które mogą realnie uczestniczyć w powojennej odbudowie. To ważny sygnał, że pomoc dla Ukrainy ma dwa wymiary: bieżące wsparcie dla kraju walczącego oraz przygotowanie planu na czas po zakończeniu działań wojennych. W praktyce oznacza to rozmowy o inwestycjach, odbudowie infrastruktury, współpracy gospodarczej i udziale przedsiębiorstw w projektach, które będą miały znaczenie dla całej Europy Środkowo-Wschodniej.

"Niezależnie od różnych zdarzeń, przeprowadzę ją zgodnie z planem. Będzie to kolejny wkład Polski i Europy w odbudowę Ukrainy, pomoc Ukrainie dzisiaj i w odbudowę Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Dla mieszkańców Polski to także informacja o tym, że kraj pozostaje jednym z głównych organizatorów politycznego i praktycznego wsparcia dla Ukrainy. Z jednej strony mowa o bezpieczeństwie i odstraszaniu, z drugiej o odbudowie, biznesie i planowaniu przyszłości regionu po wojnie. Berlin pokazał więc dwa równoległe kierunki działań: obronę jedności Zachodu tu i teraz oraz przygotowanie gruntu pod powojenną odbudowę naszego wschodniego sąsiada.