Most w Głuchołazach odbudowany po powodzi. Rząd przeznaczył 11 mld zł na walkę ze skutkami żywiołu
Nowa przeprawa – symbol odbudowy po kataklizmie
Dokładnie 11 września 2024 r. południe Polski zmagało się z katastrofalną powodzią. W Głuchołazach, położonych w województwie opolskim, woda zerwała most na rzece Biała Głuchołaska – główną arterię łączącą obie części miasta. Przez kilka miesięcy mieszkańcy korzystali z tymczasowej przeprawy, postawionej w ekspresowym tempie dzięki zaangażowaniu wojska i zasobów Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych. W czwartek, po niespełna pół roku, oddano do użytku nowy, znacznie solidniejszy most.
Premier Donald Tusk osobiście uczestniczył w uroczystości otwarcia. Podkreślił, że to właśnie w Głuchołazach, gdzie zniszczenia były najbardziej widoczne, zapadły decyzje o uruchomieniu największego w historii pakietu pomocowego dla regionów popowodziowych.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Bezpieczeństwo przede wszystkim – most wyższy o metr i odporniejszy na wielką wodę
Nowa przeprawa różni się od poprzedniej przede wszystkim konstrukcją. Most został uniesiony o niemal 1 metr w stosunku do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże poza umocnieniami wałów koryta rzeki. Dzięki temu w przypadku kolejnej powodzi woda będzie mogła swobodniej przepływać, nie niszcząc podpór.
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę, że obiekt zaprojektowano z uwzględnieniem wniosków z wrześniowej katastrofy.
Koszt budowy samego mostu wraz z pełną infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. Prace nadzorował minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński, który nazwał most „przykładem odbudowy plus”.„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Rekordowy pakiet pomocowy – 11 mld zł dla poszkodowanych
Odbudowa Głuchołaz to tylko część gigantycznego wsparcia, jakie rząd skierował na tereny dotknięte powodzią. Łączna kwota przeznaczona na wszystkie działania to 11 mld zł – najwięcej w historii polskich interwencji po klęskach żywiołowych. Z tych pieniędzy ponad 1 mld zł trafił bezpośrednio do rodzin w formie zasiłków. Wsparcie otrzymało 62 tysiące gospodarstw domowych.
Pomoc przybrała różne formy: od dotacji na odbudowę infrastruktury publicznej, przez zasiłki celowe, po wsparcie dla przedsiębiorców. Premier Tusk podkreślił, że rząd nie zamierza poprzestawać na dotychczasowych działaniach.
Środki na odbudowę pochodzą nie tylko z budżetu państwa. Aż 6 mld zł z całej kwoty 11 mld zł to fundusze unijne pozyskane z programów europejskich. Pomoc trafiła także do innych mocno poszkodowanych miejscowości, takich jak Lądek‑Zdrój, Stronie Śląskie czy Bardo.„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln zł tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
- 11 mld zł – łączna wartość rządowego wsparcia po powodzi we wrześniu 2024 r.
- 365 mln zł – kwota przeznaczona wyłącznie na odbudowę Głuchołaz
- 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki dla 62 tys. rodzin
- 30 różnych instrumentów pomocowych wdrożonych przez rząd
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu w Głuchołazach
- 50 mln zł – planowane wydatki na remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym
Jakie wnioski dla Ostródy? Lokalne lekcje z odbudowy Głuchołaz
Choć powódź we wrześniu 2024 r. uderzyła przede wszystkim w południową Polskę, doświadczenia z Głuchołaz niosą ważne przesłanie dla samorządów w innych regionach, w tym w Ostródzie. Miasto leży nad Drwęcą, która wielokrotnie dawała się we znaki mieszkańcom podczas roztopów i letnich ulew. Ostatnie poważne podtopienia w powiecie ostródzkim miały miejsce w maju 2024 r.
Kluczowym wnioskiem jest konieczność podnoszenia standardów zabezpieczeń przeciwpowodziowych przy każdej inwestycji mostowej. Nowy most w Głuchołazach został wyniesiony wyżej, a jego przyczółki opierają się poza strefą wałów – to rozwiązanie, które powinno być brane pod uwagę także przy modernizacji przepraw w Ostródzie (np. mostów nad Drwęcą w ciągu ulic Grunwaldzkiej czy Olsztyńskiej). Dodatkowo szybkie uruchomienie mostu tymczasowego przez wojsko pokazało, jak ważna jest gotowość służb i rezerw materiałowych – lokalne centra zarządzania kryzysowego mogą inspirować się tym modelem.
Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że inwestycje w infrastrukturę to inwestycje w bezpieczeństwo i rozwój.
Dla Ostródy, która stawia na turystykę nad jeziorami i żeglugę, sprawne mosty i dobrze utrzymane wały to podstawa zarówno codziennego funkcjonowania, jak i atrakcyjności regionu.„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Kolejne inwestycje w Głuchołazach – remont mostu Świętego Wojciecha i tereny rekreacyjne
Otwarcie nowej przeprawy to nie koniec prac w Głuchołazach. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz zagospodarowanie terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego. Łączna wartość tych zadań to blisko 50 mln zł. Władze miasta zapowiadają, że prace pochłoną kolejne miesiące, ale mają one kluczowe znaczenie dla przywrócenia normalnego życia w mieście.
Premier Tusk zapewnił, że rząd będzie kontynuował pomoc i nie zamierza jej ograniczać, dopóki wszystkie skutki powodzi nie zostaną usunięte. Przypomniał też, że Głuchołazy były symbolem walki z żywiołem – teraz mają stać się symbolem odbudowy i nowoczesnego podejścia do infrastruktury.